Hoàn thiện cơ chế đối tác công - tư (PPP) trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở Việt Nam

Tóm tắt

Mặc dù đối tác công - tư (PPP) là công cụ hiệu quả trong phát triển hạ tầng vật chất, việc ứng dụng mô hình này vào lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KH, CN & ĐMST, CĐS) tại Việt Nam vẫn đối mặt với những khoảng trống lớn do đặc thù rủi ro công nghệ cao và khó khăn trong định giá tài sản vô hình. Bằng phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp kết hợp đối chiếu với các chuẩn mực toàn cầu (khung phân loại của Ủy ban Châu Âu - JRC và Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới - WIPO), nghiên cứu này đánh giá tính đồng bộ của khung pháp lý mới (giai đoạn 2024-2025) dưới lăng kính quản trị rủi ro. Kết quả chỉ ra rằng, hệ thống pháp luật (đặc biệt là Nghị định 180/2025/NĐ-CP) đã thiết lập các cơ chế mang tính bước ngoặt như: áp dụng quản lý hậu kiểm, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox), trao quyền khai thác sở hữu trí tuệ tự động, và chia sẻ phần giảm doanh thu lên tới 100% trong 03 năm đầu. Tuy nhiên, để chuyển hóa luật vào thực tiễn, bài viết đề xuất bốn nhóm chính sách cốt lõi: hoàn thiện văn bản hướng dẫn thi hành, xây dựng khung định giá tài sản vô hình, thiết lập Quỹ dự phòng rủi ro chuyên biệt và tăng cường cơ chế bảo lưu quyền lợi ích công trong các hợp đồng PPP.