Quản trị dựa trên dữ liệu: Hoàn thiện quản lý nhà nước đối với chuyển đổi kép trong du lịch di sản Việt Nam

Tóm tắt

Chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đang làm thay đổi phương thức bảo tồn, khai thác và quản trị các điểm du lịch di sản. Tại Việt Nam, cơ sở dữ liệu, quét 3D, thực tế ảo, vé điện tử, trí tuệ nhân tạo (AI) và các mô hình số đã được triển khai tại nhiều điểm di sản. Tuy nhiên, mức độ ứng dụng công nghệ chưa đồng đều với năng lực quản trị. Bài viết phân tích chuyển đổi kép trong du lịch di sản từ góc độ quản lý nhà nước, tập trung vào khoảng cách giữa khả năng ứng dụng số với năng lực chuẩn hóa, liên thông và sử dụng dữ liệu cho quyết định. Trên cơ sở phân tích tài liệu, dữ liệu công khai và so sánh một số trường hợp tại Huế, Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Hội An, nghiên cứu cho rằng phần lớn điểm di sản Việt Nam đang ở trạng thái tiền bản sao số vì mặc dù đã có dữ liệu và trải nghiệm số nhưng chưa phổ biến việc ứng dụng dữ liệu, mô hình dự báo và phản hồi theo thời gian thực vào quyết định bảo tồn, sức chứa và vận hành. Từ đó, bài viết đề xuất chuyển trọng tâm quản lý nhà nước từ khuyến khích ứng dụng công nghệ sang kiến tạo năng lực quản trị dựa trên dữ liệu, với các trụ cột về không gian dữ liệu di sản, mô hình phát triển Digital Twin, chi phí vòng đời, năng lực công vụ số, quản trị AI theo rủi ro và đánh giá dựa trên giá trị công