Phát triển nguồn nhân lực và các con đường đổi mới trong ngành công nghiệp bán dẫn của Việt Nam

Tóm tắt

Việt Nam đang định vị ngành công nghiệp bán dẫn như một trụ cột chiến lược cho quá trình hiện đại hóa kinh tế và hội nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, quốc gia này đang đối mặt với một khoảng cách lớn về kỹ năng: trong khi mục tiêu quốc gia là đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn vào năm 2030, các chương trình đại học hiện nay chỉ đáp ứng được một phần nhỏ trong số đó. Tình trạng thiếu hụt nhân lực diễn ra ở nhiều khâu, từ thiết kế, đóng gói đến kiểm thử, và càng trầm trọng hơn do đội ngũ giảng viên thiếu kinh nghiệm chuyên môn cũng như cơ sở vật chất lạc hậu.

Để giải quyết những thách thức này, Việt Nam đã khởi xướng các chương trình hợp tác giữa chính phủ, trường đại học và các nhà đầu tư nước ngoài như Intel, Amkor và Samsung. Tuy nhiên, hầu hết các quan hệ hợp tác vẫn ở quy mô nhỏ và rời rạc. Kinh nghiệm quốc tế từ Hàn Quốc, Đài Loan, Đức và Hoa Kỳ cho thấy mô hình hợp tác công – tư (PPP) đóng vai trò then chốt trong việc duy trì nguồn nhân lực cạnh tranh. Bằng cách gắn kết doanh nghiệp vào quá trình đào tạo, cùng phát triển chương trình học và liên kết nghiên cứu với nhu cầu công nghiệp, PPP đảm bảo cả về số lượng lẫn chất lượng nguồn nhân lực.

Bài viết này phân tích thực trạng của Việt Nam, đánh giá các mô hình PPP hiện có và đề xuất các khuyến nghị chiến lược nhằm tăng cường phát triển nguồn nhân lực trong ngành bán dẫn, qua đó nâng cao sức hấp dẫn của Việt Nam đối với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chất lượng cao.